Hướng dẫn sử dụng

Cài đặt, cách gõ và câu hỏi thường gặp về Phương Viên — bộ gõ chữ Hán Nôm.

Bắt đầu

Cài đặt

Chọn nền tảng bạn đang dùng bên dưới. Bản Windows và macOS tải trên GitHub; bản iOS và Android tải trên App Store và Google Play. Tất cả đều có liên kết ở mục Tải xuống trên trang chủ.

Windows

Mở trang phát hành NomIME trên GitHub và tải file NomIME-…-installer.exe trong mục Assets.
Chạy file .exe vừa tải. Nếu Windows hiện cảnh báo SmartScreen "Windows đã bảo vệ PC của bạn", nhấn "Thông tin thêm" (More info) rồi "Vẫn chạy" (Run anyway), sau đó làm theo các bước của trình cài đặt.
Cài xong, Phương Viên có trong danh sách bộ gõ của Windows. Nhấn Windows + Space hoặc biểu tượng ngôn ngữ trên thanh tác vụ để chọn Phương Viên. Nếu chưa thấy, vào Settings → Time & Language → Language & region để kiểm tra danh sách bàn phím.
Tắt bộ gõ tiếng Việt khác (như Unikey) để tránh xung đột phím.

macOS

Mở trang phát hành SinoIME trên GitHub và tải file SinoIME-….pkg trong mục Assets.
Mở file .pkg và làm theo trình cài đặt (macOS sẽ hỏi mật khẩu máy). Gói cài đặt đã được Apple xác thực (notarized) nên mở được ngay, không cần vào Privacy & Security.
Trình cài đặt tự thêm và bật Phương Viên trong danh sách nguồn nhập. Khi cài xong, macOS sẽ đề nghị đăng xuất — hãy đăng xuất rồi đăng nhập lại để hoàn tất. Nếu vẫn chưa thấy Phương Viên, vào System Settings → Keyboard → Input Sources → Edit, nhấn dấu + và thêm Phương Viên.
Chọn Phương Viên từ biểu tượng nguồn nhập trên thanh menu để bắt đầu gõ. Trên macOS, Phương Viên gõ được cả chữ Hán Nôm lẫn tiếng Việt kiểu Telex — nhấn Control + Shift để chuyển qua lại giữa hai kiểu gõ. Hãy tắt các bộ gõ tiếng Việt khác (nếu có) để tránh xung đột phím.

iOS

Mua và tải Phương Viên trên App Store (liên kết ở trang chủ).
Vào Cài đặt → Cài đặt chung → Bàn phím → Bàn phím → Thêm bàn phím mới, rồi chọn Phương Viên.
Mở lại mục Phương Viên trong danh sách bàn phím và bật "Cho phép truy cập đầy đủ" (Allow Full Access) để đồng bộ từ điển cá nhân và cài đặt gõ với ứng dụng chính.
Khi gõ, nhấn giữ biểu tượng bàn phím/globe ở góc bàn phím và chọn Phương Viên để chuyển sang bộ gõ này.

Android

Tải Phương Viên trên Google Play (liên kết ở trang chủ). Ứng dụng tải miễn phí; các tính năng được mở khoá bằng giao dịch mua trong ứng dụng qua Google Play.
Mở app sau khi cài, vào Cài đặt → Hệ thống → Ngôn ngữ & nhập liệu → Bàn phím ảo → Quản lý bàn phím, rồi bật Phương Viên (đường dẫn menu có thể khác đôi chút tuỳ hãng máy).
Khi bật, Android sẽ hiện cảnh báo chung rằng bàn phím "có thể thu thập mọi nội dung bạn nhập" — đây là thông báo mặc định cho mọi bàn phím của bên thứ ba, không riêng gì Phương Viên.
Khi gõ, nhấn giữ phím space hoặc biểu tượng chuyển bàn phím và chọn Phương Viên để chuyển sang bộ gõ này.

Cơ chế

Cách gõ trên Windows/macOS

Tắt bộ gõ tiếng Việt khác (như Unikey) trước khi bật Phương Viên, để tránh xung đột phím.
Gõ âm Hán Việt của chữ cần tìm theo kiểu Telex, kèm dấu thanh — ví dụ thieen cho thiên, thieenf cho thiền. Gõ bằng chữ thường; phím Shift dùng để chuyển chế độ (xem bên dưới).
Một bảng ứng viên hiện ra gồm các chữ đồng âm; bấm phím số tương ứng để chọn chữ, hoặc Space để chọn chữ đầu tiên.

Mẹo: nếu gõ sai âm, nhấn Backspace để xoá rồi gõ lại. Nếu chưa thấy chữ cần tìm trong trang ứng viên đầu tiên, nhấn = hoặc . để sang trang sau, - hoặc , để quay lại trang trước.

Chữ Nôm thuần Việt cũng được gõ theo âm đọc thông thường của chữ đó, tương tự cách gõ chữ Hán Việt ở trên. Khi cần gõ xen chữ Quốc ngữ hoặc chữ Latin, nhấn phím Shift bên trái để chuyển sang chế độ English (gõ ra chữ cái bình thường), nhấn Shift trái lần nữa để trở về gõ chữ Hán Nôm.

Trên macOS: Phương Viên còn gõ được tiếng Việt kiểu Telex (ví dụ vieetj → việt). Nhấn Control + Shift để chuyển giữa kiểu gõ Hán Nôm và kiểu gõ Tiếng Việt.

Hỏi & đáp

Câu hỏi thường gặp

Phương Viên có miễn phí không?

Trên máy tính (Windows, macOS), Phương Viên miễn phí và không quảng cáo. Trên iOS, Phương Viên là ứng dụng trả phí trên App Store. Trên Android, ứng dụng tải miễn phí trên Google Play và mở khoá tính năng bằng giao dịch mua trong ứng dụng.

Vì sao tôi gõ không ra chữ Hán Nôm, chỉ ra chữ cái bình thường?

Có hai nguyên nhân thường gặp. Thứ nhất, Phương Viên đang ở chế độ English — nhấn phím Shift bên trái để chuyển lại chế độ Hán Nôm. Thứ hai, một bộ gõ tiếng Việt khác (như Unikey) đang chạy song song và giữ quyền xử lý phím trước — hãy tắt hẳn bộ gõ đó, chọn Phương Viên làm bộ gõ đang hoạt động, rồi thử lại.

Làm sao chuyển qua lại giữa Phương Viên và bộ gõ tiếng Việt/tiếng Anh thông thường?

Dùng cách chuyển bộ gõ thông thường của hệ điều hành — biểu tượng nguồn nhập trên thanh menu (macOS), Windows + Space hoặc biểu tượng ngôn ngữ trên thanh tác vụ (Windows), hoặc giữ biểu tượng bàn phím/globe khi gõ (iOS, Android) — rồi chọn Phương Viên hoặc bộ gõ khác trong danh sách hiện ra. Riêng trên máy tính, nếu chỉ cần gõ vài chữ Latin thì nhấn Shift trái để chuyển tạm sang chế độ English là đủ.

Chữ hiển thị ra ô vuông hoặc sai nét, phải làm sao?

Đây thường là do thiếu phông chữ hỗ trợ đầy đủ chữ Hán Nôm hiếm. Tải và cài phông chữ hỗ trợ ở mục "Tải phông chữ hỗ trợ đầy đủ" trên trang chủ, sau đó khởi động lại ứng dụng bạn đang gõ.

Từ điển cá nhân và lịch sử tự học được lưu ở đâu?

Toàn bộ được lưu cục bộ trên thiết bị của bạn. Nếu bạn bật đồng bộ của hệ điều hành (iCloud trên iOS/macOS, tài khoản Google trên Android), dữ liệu này có thể được đồng bộ giữa các thiết bị của riêng bạn. Phương Viên không vận hành máy chủ trung tâm để thu thập nội dung bạn gõ.

Quyền "Cho phép truy cập đầy đủ" (Full Access) trên iOS dùng để làm gì?

Trên iOS, quyền này cho phép bàn phím giao tiếp với ứng dụng chính để đồng bộ từ điển cá nhân và cài đặt gõ giữa hai bên. Quyền này không được dùng để đọc, ghi lại hay truyền đi nội dung bạn gõ, dưới bất kỳ hình thức nào. Android không có quyền tương ứng — bàn phím chỉ cần được bật trong phần cài đặt; cảnh báo "có thể thu thập mọi nội dung bạn nhập" mà Android hiển thị khi bật là thông báo chung cho mọi bàn phím của bên thứ ba.

Tôi có thể gõ chữ Nôm thuần Việt (không phải gốc Hán) bằng Phương Viên không?

Có. Bạn gõ theo âm đọc thông dụng của chữ đó — tương tự cách gõ âm Hán Việt — rồi chọn đúng chữ trong bảng ứng viên hiện ra.

Bản Android tải ở đâu?

Bản Android đã phát hành chính thức trên Google Play. Bạn có thể tải trực tiếp từ mục Tải xuống trên trang chủ hoặc ở cuối trang này.

Phương Viên dùng công nghệ gì để xây dựng?

Phương Viên cho Windows và macOS được xây dựng trên nền engine gõ chữ mã nguồn mở Rime. Ứng dụng trên Android và iOS là mã nguồn được xây dựng riêng cho mỗi nền tảng.

Tôi gặp lỗi hoặc muốn góp ý, phải liên hệ thế nào?

Gửi email tới [email protected], kèm mô tả cụ thể (nền tảng đang dùng, phiên bản, các bước tái hiện lỗi nếu có) để được hỗ trợ nhanh hơn.

Liên hệ

Vẫn cần hỗ trợ?

Nếu hướng dẫn trên chưa giải đáp được thắc mắc của bạn, vui lòng liên hệ:

Liên hệ

[email protected]